Doğru planlanmış bir aşı takvimi, kedi ve köpekleri ölümcül olabilen birçok bulaşıcı hastalığa karşı korumanın en güvenilir yoludur. Hepa Veteriner Kliniği’nde her can dostu için yaşına, yaşam tarzına ve sağlık durumuna göre kişiye özel bir aşı takvimi hazırlıyor, aşı karnesini düzenli olarak takip ediyoruz.
Kısaca
- Yavru köpeklerde 6–8, yavru kedilerde 8–9 haftalıkken aşılara başlanır.
- Seri, 16. haftaya kadar 3–4 hafta arayla tekrarlanır.
- Kuduz aşısı yasal zorunluluktur ve her yıl yenilenir.
Aşı takvimi neden önemlidir?
Yavrular, annelerinden geçen antikorlarla ilk haftalarda kısmen korunur. Bu koruma 6–16. haftalar arasında azalır. Ancak anneden gelen antikorlar, aşının etkisini de bir süre engelleyebilir. Bu yüzden aşılar tek seferde değil, birkaç hafta arayla tekrarlanarak uygulanır. Aşılama programı, yavrunun koruma altında olmadığı “boşluk” dönemini en aza indirmek için planlanır.
Genel olarak:
- Yavru köpeklerde aşılamaya 6–8 haftalıkken başlanır.
- Yavru kedilerde aşılamaya 8–9 haftalıkken başlanır.
- Aşı serisi genellikle 16. haftaya kadar 3–4 hafta arayla tekrarlanır.
Aşılamadan önce mutlaka genel muayene yapılır ve iç parazit uygulamasıyla başlanır. Hasta veya parazit yükü yüksek bir hayvana aşı yapılması, aşının etkinliğini azaltabilir.
Yavru köpeklerde örnek aşılama planı
| Yaş | Uygulama |
|---|---|
| 6–8. hafta | Muayene, iç parazit, karma aşı (1. doz) |
| 10–12. hafta | Karma aşı (2. doz), gerekirse bronşin aşısı |
| 12–16. hafta | Karma aşı (3. doz), kuduz aşısı |
| 1 yaş ve sonrası | Yıllık rapeller |
Köpeklerde karma aşı; gençlik hastalığı (distemper), parvovirüs, hepatit ve parainfluenza gibi hastalıklara karşı koruma sağlar. Leptospiroz ve bronşin (kennel cough) aşıları köpeğin yaşam tarzına göre eklenir. Örneğin pansiyonda kalacak, köpek parklarına giden veya dışarıda çok vakit geçiren köpekler için bu aşılar daha önemlidir.
Yavru kedilerde örnek aşılama planı
| Yaş | Uygulama |
|---|---|
| 8–9. hafta | Muayene, iç parazit, karma aşı (1. doz) |
| 12. hafta | Karma aşı (2. doz), gerekirse lösemi (FeLV) testi ve aşısı |
| 12–16. hafta | Kuduz aşısı, gerekirse karma aşı (3. doz) |
| 1 yaş ve sonrası | Yıllık rapeller |
Kedilerde karma aşı; panlökopeni, herpes virüs ve calici virüs enfeksiyonlarına karşı koruma sağlar. Dışarı çıkan ya da başka kedilerle temas eden kediler için lösemi (FeLV) aşısı da önerilebilir.
Bilgi
Kuduz aşısı Türkiye’de kedi ve köpekler için yasal bir zorunluluktur ve her yıl tekrarlanmalıdır.
Bu tablolar örnek niteliğindedir. Uluslararası kabul görmüş öneriler için WSAVA aşılama rehberine göz atabilirsiniz; dostunuz için kesin plan muayeneden sonra belirlenir.
Yetişkin ve aşı geçmişi bilinmeyen hayvanlar
Sahiplendiğiniz yetişkin bir kedi ya da köpeğin aşı geçmişi bilinmiyorsa, önce muayene yapılır ve aşılamaya genellikle iki dozluk bir başlangıç serisiyle başlanır. Sonrasında yıllık rapellerle devam edilir. Sokaktan veya barınaktan sahiplenilen hayvanlarda aşıdan önce bazı hızlı tanı testlerinin yapılması da önerilebilir.
Aşılar ve yaşam tarzı
Her hayvanın riski aynı değildir. Aşılar planlanırken şu sorular da dikkate alınır:
- Evden hiç çıkmıyor mu, yoksa bahçeye veya sokağa çıkıyor mu?
- Evde başka kedi veya köpek var mı?
- Pansiyonda kalacak ya da seyahat edecek mi?
- Yurt dışına çıkış planı var mı? (Bu durumda kuduz titrasyon testi gerekebilir.)
- Kronik bir hastalığı veya bağışıklık sorunu var mı?
İç ve dış parazit uygulamaları
Aşıların yanında düzenli parazit uygulamaları da gerekir:
- İç parazit: Yavrularda ilk aylarda daha sık, yetişkinlerde genellikle 3 ayda bir
- Dış parazit (pire, kene): Damla, tablet veya tasma ile; özellikle bahar ve yaz aylarında aksatılmamalı
Aşı sonrası nelere dikkat etmeli?
Aşıdan sonra 1–2 gün hafif halsizlik, iştah azalması veya aşı yerinde küçük bir şişlik görülebilir; bunlar genellikle kendiliğinden geçer. Yüzde şişme, kusma, nefes almada zorluk veya bayılma gibi belirtiler nadir ama acil durumlardır. Bu durumda hemen 0538 924 8757 numarasından bize ulaşın.
İpucu
Aşı tarihlerini telefonunuzun takvimine hatırlatıcı olarak ekleyin; rapelleri kaçırmamanın en kolay yolu budur.
Sıkça sorulan sorular
Aşılar tamamlanmadan dışarı çıkabilir mi?
Aşı serisi tamamlanıp son dozdan sonra yaklaşık iki hafta geçene kadar, yavrunuzun aşısız hayvanlarla temasını ve parklar gibi kalabalık alanları sınırlamanızı öneririz.
Aşı takvimi aksarsa ne olur?
Kısa bir gecikmede seriye kaldığınız yerden devam edilebilir. Uzun aralar verildiyse hekimimiz serinin yeniden başlatılmasını önerebilir.
Aşı karnesi kaybolursa?
Kliniğimizde yapılan uygulamalar kayıt altındadır; aşı bilgilerinizi sizin için yeniden düzenleyebiliriz.
Dostunuzun aşılarını planlamak için muayene randevusu alabilir veya bizi arayabilirsiniz.
Dostunuzun aşı geçmişini bilmek, gereksiz tekrarları önler ve korumanın kesintisiz sürmesini sağlar. Bu yüzden aşı karnesini güvenli bir yerde saklamanızı ve her ziyarette yanınızda getirmenizi öneririz.
