Doğru besin seçimi, kedi ve köpeklerde uzun ve sağlıklı bir yaşamın temelidir. Kliniğimizde en sık aldığımız sorulardan biri “Hangi mamayı vermeliyim?” sorusu. Bu yazıda mama seçerken dikkat etmeniz gerekenleri, porsiyon kontrolünü ve evcil hayvanlar için tehlikeli yiyecekleri bir araya getirdik.
Kısaca
- Ana öğün için “tam ve dengeli” bir mama seçin.
- Porsiyonu ambalaja değil, vücut kondisyonuna göre ayarlayın.
- Mama değişimini bir haftaya yayın.
1 Besin seçimi: “tam ve dengeli” mama
Ana öğün olarak verilecek mamanın, hayvanın ihtiyaç duyduğu tüm besin öğelerini içeren tam ve dengeli bir mama olması gerekir. Etiketteki şu bilgilere dikkat edin:
- Yaşam dönemi: Yavru (büyüme), yetişkin veya yaşlı
- Tür: Kedi mamaları ile köpek mamaları birbirinin yerine kullanılamaz. Kediler, köpek mamasında yeterli miktarda bulunmayan bazı besin öğelerine (örneğin taurin) ihtiyaç duyar.
- Irk büyüklüğü: Büyük ırk yavru köpekler, kemik gelişimi için kendilerine özel mamalara ihtiyaç duyar.
- Ek ürün mü, ana öğün mü? “Ödül” veya “tamamlayıcı yem” olarak etiketlenen ürünler tek başına beslenme için uygun değildir.
Uluslararası kabul görmüş beslenme önerileri için WSAVA Küresel Beslenme Rehberi iyi bir başlangıç noktasıdır.
2 Porsiyonu kilosuna ve kondisyonuna göre ayarlayın
Ambalajdaki miktarlar bir başlangıç noktasıdır. Asıl ölçüt, hayvanınızın vücut kondisyonudur:
- Kaburgalar ince bir yağ tabakasının altında kolayca hissedilmeli.
- Yukarıdan bakıldığında belde hafif bir incelme görülmeli.
- Yandan bakıldığında karın hafifçe yukarı doğru toplanmalı.
Mamayı göz kararı değil, mutfak tartısı veya ölçü kabıyla vermek, kilo kontrolünde en etkili yöntemdir. Ödüller günlük kalorinin yaklaşık %10’unu geçmemelidir.
3 Mama değişimini yavaş yapın
Ani mama değişiklikleri kusma ve ishale yol açabilir. Yeni mamaya yaklaşık bir haftada geçin:
| Gün | Eski mama | Yeni mama |
|---|---|---|
| 1–2 | %75 | %25 |
| 3–4 | %50 | %50 |
| 5–6 | %25 | %75 |
| 7 | — | %100 |
4 Su tüketimini destekleyin
Kediler doğal olarak az su içer; bu durum idrar yolu sorunlarına zemin hazırlayabilir. Su tüketimini artırmak için:
- Ana öğünlerin bir kısmında yaş mama verin.
- Evin farklı noktalarına su kabı yerleştirin.
- Akan suyu seven kediler için su pınarı kullanmayı deneyin.
Su tüketiminde ani bir artış ise böbrek hastalığı veya şeker hastalığının işareti olabilir; bu durumda muayene önerilir.
Dostunuz için bir sorunuz mu var?
7/24 açığız · Haftanın her günü, 24 saat · Acil durumlarda günün her saati ulaşabilirsiniz.
5 Tehlikeli yiyecekler
Aşağıdaki yiyecekler kedi ve köpekler için zehirli olabilir:
- Çikolata ve kakao (özellikle bitter çikolata)
- Üzüm ve kuru üzüm: Köpeklerde böbrek yetmezliğine yol açabilir
- Soğan, sarımsak, pırasa: Kansızlığa neden olabilir; kediler daha hassastır
- Ksilitol: Şekersiz sakız ve bazı fıstık ezmelerinde bulunur; köpeklerde ciddi kan şekeri düşüşüne yol açar
- Alkol ve kafein
- Pişmiş kemikler: Kırılarak ağız, boğaz ve bağırsaklarda yaralanmalara neden olabilir
- Avokado: Özellikle kuşlar için tehlikelidir
- Makadamya fıstığı
Bu yiyeceklerden birini yediğinden şüpheleniyorsanız beklemeden bizi arayın. Ayrıntılar için acil durumlar rehberimize bakabilirsiniz.
6 Ev yemeği ve çiğ beslenme
Ev yapımı diyetler, bir veteriner hekim tarafından dikkatle planlanmadığında genellikle bazı vitamin ve mineraller açısından eksik kalır. Çiğ et ile beslenme ise hem hayvan hem de evdeki insanlar için bakteri ve parazit riski taşır. Bu tür bir beslenmeyi düşünüyorsanız önce hekiminizle konuşun.
7 Özel durumlar için diyet mamaları
Böbrek hastalığı, idrar yolu taşları, besin alerjisi, şeker hastalığı veya obezite gibi durumlarda veteriner diyet mamaları tedavinin önemli bir parçasıdır. Bu mamalar hekim kontrolünde kullanılmalıdır.
Yaşam dönemlerine göre besin seçimi
Yavrular: Büyüme döneminde enerji, protein ve mineral ihtiyacı yüksektir. Yavru mamaları bu ihtiyaca göre hazırlanır. Büyük ırk yavru köpeklerde kalsiyum fazlalığı kemik gelişimini olumsuz etkileyebileceği için takviye vermeyin.
Yetişkinler: Hedef, ideal kiloyu korumaktır. Kısırlaştırılmış hayvanların enerji ihtiyacı azalır; bu nedenle kısırlaştırma sonrası porsiyonların gözden geçirilmesi gerekir.
Yaşlılar: Yaşlı kedi ve köpeklerde böbrek, eklem ve diş sağlığı öne çıkar. Bazı yaşlı hayvanlar kilo kaybederken bazıları kilo alma eğilimindedir; besin seçimi bu duruma göre yapılmalıdır.
Ödüller ve sofra artıkları
Ödül mamaları eğitim ve bağ kurma için faydalıdır, ancak günlük kalorinin küçük bir kısmını oluşturmalıdır. Sofra artıkları ise hem kilo artışına hem de mide-bağırsak sorunlarına yol açabilir. Yağlı yiyecekler bazı köpeklerde pankreas iltihabını tetikleyebilir.
İpucu
Mamayı göz kararı değil, mutfak tartısıyla ölçün; kilo kontrolündeki en etkili alışkanlık budur.
Sıkça sorulan sorular
Kedim veya köpeğim günde kaç öğün yemeli?
Yavrular günde 3–4 öğün, yetişkin köpekler genellikle 2 öğün yemelidir. Kediler ise gün içinde daha küçük ve sık öğünlerle beslenmeyi tercih eder.
Tahılsız mama daha mı sağlıklı?
Tahılsız mamalar her hayvan için gerekli değildir. Mama seçiminde içerik listesindeki tek bir özellikten çok, mamanın tam ve dengeli olması ve hayvanınıza uygun olması önemlidir.
Dostunuz için en uygun beslenme planını oluşturmak için muayene randevusu alabilirsiniz. Kliniğimizdeki pet shop bölümünde veteriner onaylı mama ve diyet ürünlerini bulabilirsiniz.





Yorum yazın